Etiket arşivi: Uzun Vade

Yoksa?!


Havadelisi.com Uzun Vade Departman Müdürü Erdem Erdoğan’dan (Santiago), yürekleri ağza getiren bir analiz…
——

Aralık ayının ilk yarısını Atlantik’ten hücum eden İzlanda siklonlarıyla, bol yağışla ve batıda normallerin biraz altında diğer yerlerde normallerin biraz üzerinde sıcaklıklarla tamamlıyoruz. Geçtiğimiz günlerdeki yazımızda da belirttiğimiz üzere Aralık ayı son haftasına kadar bu şekilde hızlı sistem geçişleriyle geçecek gibi görünüyor.

Sonrasında ise çok yukarılardan gelen bir kararla bu gidişat değişecek gibi görünüyor. Aşağıda 14.12.2018 Cuma günü GFS 06Z çalıştırmasına ait 10 hPa basınç seviyesine (stratosfer) ait anomali haritasını görüyorsunuz. Bu harita modelin çıktısı yayınlanan en son saatini, yani 384. saati gösteriyor. Bu, sayısal modeller için çok uzun bir süre ve ciddi değişim ihtimali olmasına rağmen, 10 hPa verileri aşağı atmosfer verilerine göre çok daha istikrarlı ilerlediğinden analiz için kullanılmasında bir sakınca yoktur.

Son birkaç GFS çalıştırmasında yukarıdaki gibi kutupsal girdap (polar vortex) yerdeğişimi ve ani stratosfer ısınması dikkat çekiyor. Fakat buradaki en önemli kısım ısınmanın şiddeti ve yerleştiği bölge… Buradan yola çıkarak, Batı Rusya’nın kuzeyi ve İskandinavya civarlarında hangi ocak aylarında 10 hPa sıcaklıkları en yüksek seviyede gerçekleşmiş onu araştırdık. Aşağıdaki haritada incelediğimiz bölge görünmektedir.

Yazının hepsini göreyim->

Uzun Vade: Geç de Olsa Kış Tekrar mı Geliyor?


Bir Erdem Erdoğan yazısıdır.
——————–

Ocak ayının ilk 10 gününde mevsim normallerinin çok altında, karlı ve soğuk bir dönem geçirdikten sonra sıcaklıklar kademeli olarak arttı ve özellikle son bir haftada başta batı bölgelerimiz olmak üzere tüm yurtta bahar tadında havalar yaşandı.

1Halen mevsim normalleri civarında ve biraz üzerinde seyreden havalar, bu cumadan (30 Ocak) itibaren daha da ısınacak, yalancı bahar yeniden ziyaretimize gelecek. Ocak ayının sonu ve şubat ayının ilk birkaç gününün bu şekilde olacağında neredeyse tüm hava tahmin modelleri hemfikir.

Yazının gerisini de göreyim->

Ocak Ayı Nasıl Devam Edecek?


Bir Erdem Erdoğan raporudur.
————

Türkiye’de Aralık ayı boyunca normallerin üzerinde seyreden sıcaklıklar; Ocak ayının şimdiye kadarki bölümünde (neredeyse yarısı) ülkemizin batısında normallerin 3-6 derece, doğusunda ise 1-3 derece altında seyretti. Tüm Avrupa’da kendi normaline göre en soğuk yerler Trakya, Ege, İç Anadolu’nun batısı ve Batı Karadeniz oldu.

temp

Hava tahmin modelleri son birkaç gündür, Ocak ayının ikinci yarısı için yukarıdaki görüntünün aksine Soğuk Batı/Orta Avrupa, Sıcak Türkiye sinyalleri veriyor. Hem de yabana atılmayacak bir yüzde ile.

Yazının gerisini de göreyim->

Accuweather, Freemeteo vb.


Gelen bazı sorular üzerine size şu çok önemli bilgiyi aktarmakta fayda görüyoruz: Birçoklarınızın yararlandığı Weather.com, Freemeteo.com, Accuweather.com, Cnn.com ve benzeri bütün .com’lar; tahminlerini, Amerikan MGM’si tarafından çalıştırılan, dünyanın her yeri için çıktı üreten ve isteyen herkesin ücretsiz faydalanabildiği Global Forecast System (GFS) adındaki hava tahmin modeline dayandırmaktadır. Bu firmaların, ham GFS çıktılarını otomatik olarak işleyen ve görselleştiren yazılımları, size süslü püslü, ama aslında birbirinin aynı tahminler sunmaktadır. Aradaki farklar, mesela İstanbul’un lokasyonu ve deniz seviyesinden yüksekliği için bu firmalarca varsayılan değerlerin az da olsa farklı olmasından; ayrıca web sayfalarını GFS çıktılarıyla güncelleme saatlerinin farklı olmasından kaynaklanır.

Yani Accuweather’daki veya XYZ.com’daki hiç kimse oturup da Türkiye’nin havasını her gün ayrıntılı biçimde tahmin etmeye çalışmamaktadır.

Yazının gerisini de göreyim->

Ağustos Nasıl Geçecek?


İyi haber: Bugünden (Cuma akşamı) itibaren sıcaklıklar, kademe kademe olmak üzere, rekor değerler civarından normallerin üzerine doğru, ülkenin kuzeybatısında ise normallere gerileyecek. Birçok yerde serinlik filan yine olmayacak, ama böyle bir yazda buna şükretmeyeni Allah taş yapar. Son üç hafta içerisinde, memleketin her yanında bir sürü sıcak rekoru tarihe gömüldü.

Kötü haber: Önümüzde koca bir yaz ayı daha var.

Mevsimlik tahminleri orada burada okumuştunuz, şu yazımda bazılarını paylaşmıştım. Ben de sizin için küçük bir istatistik çalışması yapıp, Temmuz’un nasıl geçtiğinin Ağustos ayının nasıl geçeceğiyle bir ilgisi olup olmadığına baktım (bu yaptığım çalışma, Cumulonimbus rumuzlu arkadaşımızın Ankara için yaptığı çalışmanın aynısı). Eğer ilgisi varsa, bu geçirdiğimiz süper sıcak Temmuz’dan yola çıkarak, Ağustos için söylenmeyen bir şeyler söyleyebiliriz.

“Özet geç” diyenler için hap bilgi ve sonuç: İstanbul’da, kendisinden önceki ayın ortalama sıcaklığına bakarak, ortalama sıcaklığını en yüksek isabetle tahmin edebileceğimiz ay, Ağustos. Temmuz aşırı sıcak geçtiği için, Ağustos’un yüksek bir olasılıkla normalden sıcak geçeceğini söylemek, istatistiki metotlarla yapılabilecek anlamlı ve geçerli bir tahmin. Ama unutmayın ki, istatistiki yöntemler her zaman sınırlı olanaklar sunar ve sürprizleri / kural dışılıkları açıklayamaz.

Yukarıdaki tabloda, İstanbul için uzun yıllar aylık ortalama sıcaklıklarının birbirleriyle olan istatistiki ilişkisi görülüyor (verileri şuradan aldım). Bir sürü anlamsız sayı var gibi görünse de, aslında öyle değil, anlam çıkarmak son derece basit. Tabloyu şöyle kullanacaksınız: En üst satırda yan yana yazılan aylardan bir tane seçin. Örneğin, kırmızıyla yazdığım Haziran’ı. Haziran sütunundaki alt alta sıralanmış değerlerden birini seçin. Mesela, kırmızıyla belirtilen 0.51’i. Şimdi bu 0.51’den sola doğru gidin, Temmuz’a geleceksiniz. Yani 0.51 değeri (korelasyon), İstanbul’da yaklaşık son 170 yıl içindeki Temmuz’ların, kendilerinden önce gelen Haziran’lara göre nasıl bir sıcaklık davranışı içinde oldukları konusunda fikir veriyor. Hangi fikri verdiğini de anlatayım.

Yazının gerisini buraya tıklayıp okumak istiyorum->