KASTAMONU BOZKURT’TA YAŞANAN SEL FELAKETİNİN METEOROLOJİK DEĞERLENDİRMESİ


Bir Organik Adam yazısıdır. Mehmet Göktuğ ve Sinan Şahinoğlu’nun katkılarıyla…

GİRİŞ

Sevgili okurlar, 2021 yaz sezonunun afetlerle dolu seyrinde yaşanan son felaketin faturası maalesef oldukça ağır oldu. Temmuz sonunda başlayan kavurucu sıcaklarla birlikte güney bölgelerimizi etkileyen tarihi büyüklükteki yangınların acısı henüz tazeliğini korurken; 7 Ağustos günü ülkemizin kuzey bölgelerinden giriş yapan yağışlı sistem de maalesef büyük bir afetle sonuçlandı. Birkaç gün devam eden kuvvetli yağışların neticesinde, 11 Ağustos 2021 günü Bartın- Kastamonu- Sinop hattında sel ve taşkın hadiseleri yaşandı. Meydana gelen sel felaketinden en fazla etkilenen yer, Kastamonu’nun yaklaşık 10 bin nüfuslu Bozkurt ilçesi oldu. Ezine Çayı kenarında kurulu olan bu küçük ilçe, Küre Dağları’na kadar uzanan vadilerden toplanan devasa miktardaki sel sularına maruz kalarak büyük bir yıkım yaşadı.

Okumaya devam et

Mazıköy


Burayı ilk görüşüm, yaklaşık yirmi yıl öncedir.

Belki bir buçuk saat o virajlı, dar yolu gelmişiz, hava da sıcak, minibüsten huysuz iniyorum, o zaman bile epey huysuzum, bir de üstüne, ruhunun bir denge bulmasından korkan hayta bir üniversiteliyim, sevgilim de bunun farkında, hayatımızın tekdüzeleşmesini -ve sonuç olarak benim zıvanadan çıkmamı- istemiyor, “şunu nereye götürsem de yine her şeyden sıkılmasa” diye düşünürken herhalde, Bodrum’un o eski, pis otogarında Mazı minibüslerini görüp beni buraya getirmeyi kafasına koymuş, buluştuğumuzda “hadi gel, gidiyoruz” demişti hemen.

Neyse ki Mazıköy, Ege’deki birçok yer gibi, büyülü bir yer. Hurma Sahili’nin yanı yöresi yeşil, denizin dibi görünüyor, pansiyon ancak birkaç tane var, etrafta sevmemin mümkün olmadığı birisini arıyorum, bulamıyorum, kalamar ucuz sayılır, domatesler yan bahçeden… O kadar genç olmama rağmen, çok güzel bir yere geldiğimi, çok değerli bir şey yaşıyor olduğumu idrak edebilmiştim galiba. Veya şimdi ediyorumdur, ne bileyim ben…

Okumaya devam et

Batı Karadeniz ile Marmara’da Kuvvetli Yağış ve Sel!


Sinan Şahinoğlu, Muhammet Başpınar ve Mert Baştürk’ün yazısı…
Havadelisi ekibinin katkılarıyla…

***************

Serin bir başlangıç yaptığımız Haziran ayının ikinci soğuk hava dalgası 14 Haziran Pazartesi gününden itibaren etkili olmaya başladı. Yurdun batısı ve kuzeybatısında sıcaklıklar mevsim normallerine ve altına indi, önümüzdeki günlerde ise bu soğuk hava dalgası doğuya doğru ilerleyerek yurdu terk edecek. Ama terk etmeden önce epey bir aksiyona yol açacak.

Mevsimine göre oldukça soğuk bir hava kütlesi, kuvvetli sağanakları da beraberinde getiriyor. Atlantik’ten gelen oluk sistemi, cut-off alçağı haline gelip tekrar kuzeye tırmanırken, Karadeniz üzerinde barotropik bir yapıya bürünecek. Yani tropikal siklonlarınkine benzeyen bazı özellikler gösterecek.

Okumaya devam et

İSTANBUL BOĞAZI’NI DONDURACAK KADAR SOĞUK KIŞLAR GEÇMİŞTE OLMUŞ MUDUR? BUNDAN SONRA OLABİLİR Mİ?


Eski tarihçilerin yazdıklarına baktığımızda, son 2000 yılda, İstanbul Boğazı’nın tamamen veya kısmen donduğu, veya Karadeniz’den sürüklenen buz kütleleri ile kaplandığı 40 TANE kış mevsiminin yaşanmış olduğu bilgisine ulaşıyoruz (İngilizce makaleye link, referans en altta).

Bu kışlardan 12 tanesinde, Boğaz’ın TAMAMEN DONDUĞU yazılmıştır. Fakat, hem eski zaman tarihçilerinin abartma huylarının olduğunu, hem de Boğaz’ın tamamen donmasının son 10 bin yılın iklim şartlarında ÇOK ZOR olduğunu bildiğimizden, bu bilgiye şüpheyle yaklaşabiliriz. Öte yandan, elimizde o çok eski günlerden bir fotoğraf veya video bulunmadığı için, gerçekte ne olduğunu bilmemiz imkansızdır. Eski iklim ve hava durumu çalışmalarında “kesin” bilgiye ulaşmak mümkün değildir.

Okumaya devam et

Soğuk Hava Dalgası #ErenKısmet, Bol Aksiyon ve Karla Geliyor !


Cuma günü ilk saatlerden itibaren Türkiye, soğuk havanın ve arkasından gelecek kar yağışlarının etkisine giriyor. Soğuk, ülkeye dalarken şiddetli hava olaylarına yol açtı bile: Dolular, hortumlar, neler neler oldu.

#ErenKısmet, hava tahmin modellerinin birkaç gün önce gösterdiği kadar güçlü olma… Neyse bunu boş verelim, ekstra bir durum yok, çoğunlukla böyle oluyor zaten 🙂 Biz vaziyete bakalım.

Okumaya devam et

28 Ocak 2021: Bir Kıyı Ege Efsanesi


Egeli bir hava delisinden Ege Denizi’nin marifetlerini okuyun.
Şefik Öztürk‘ün yazısı…
——–

Geçen hafta Trakya ve Marmara Bölgesi’nin bazı yerlerinde yoğun kar yağışlarına sebep olan bir soğuk atak ülkemizi ziyaret etti. Bu soğuk hava kütlesinin dikkat çekici yönü güçlü üst seviye soğuğuna sahip olmasıydı. -38 dereceye varan 500 hpa (5500 metre) soğuğu doğrudan sıcak Ege Denizi’ne indi. Mevsime göre oldukça yüksek bir sıcaklığa sahip Ege Denizi, soğuk atağın gerçekleştiği gün 14-16 derece bandındaydı.

Okumaya devam et

Trakya’da Yoğun Kar!


(İstanbul ve Ankara aşağıda)
Salı günü (26 Ocak) geç saatlerden itibaren soğuk ve yağışlı havanın etkisi altına giriyoruz. Halihazırda batı bölgelerde fırtına şeklinde esmekte olan lodos salı akşamı Trakya’dan başlamak üzere yerini yine kuvvetli kuzeyli rüzgarlara bırakacak ve soğuk havayı sınırdan içeriye taşıyacak. Akşam saatlerinde şiddetli yağmur olarak başlayacak yağışlar da Edirne, Kırklareli, Çanakkale ve Tekirdağ çevrelerinde zamanla (Çarşamba ilk saatlerden itibaren) ve yine kuvvetli olmak üzere karla karışık yağmur ve kara dönecek.
Yağış miktarı fazla olmasına rağmen yağış anındaki soğuk hava kıyılar için yeterince güçlü olmadığından, bu sistemin Trakya’da denize kıyısı olan yerlerde sulu bir kar birikimine neden olacağını düşünüyoruz. İç Trakya’da ise yükseltiye ve Yunanistan sınırına yakınlığa göre ciddi farklar oluşacak. Mesela Tekirdağ sahilinde ancak cıvık bir kar örtüsü oluşabilecekken hemen birkaç km ilerideki 200 metrelik bir tepede 15-20 cm’lik bir birikim oluşabilir. Benzer şekilde Çanakkale merkez ile biraz içeride kalan köyleri arasında da bariz farklar olacaktır. Bu sistem çarşamba gün içerisinde tüm Marmara’ya ve ardından iç kesimlere yayılacak, fakat buralarda Trakya’da yaptığı etkiyi yapmayacak.
İSTANBUL:
Çarşamba sabah saatlerinde Trakya’ya yakın ilçelerin yüksekleri (Silivri, Başakşehir, Beylikdüzü, Çatalca) yağışları karla karışık yağmur ve kar olarak almaya başlayabilir. İlerleyen saatlerde güçlü karayel önce Avrupa yakasının tamamı ve ardından Anadolu yakasında da sıcaklıkları düşürecek ancak sahillerde bir ihtimal lapa lapa yağacak kardan öte bir etki yaratacağını düşünmüyoruz. İstanbul’da kalıcı örtü 150-200 metre ve üzeri rakımda mümkün olabilir.
ANKARA:
Çarşamba akşam saatlerinden itibaren kar yağışları görülecek. Yüksek yerlerde örtü erken oluşacağından buralarda 3-5 cm civarı örtü mümkün görünüyor. Kalan kesimlerde birkaç santimlik birikim olabilir.


Çarşamba akşam saatlerinden itibaren Doğu Marmara’nın yüksekleri, Batı Karadeniz’in iç kesimleri, İç Anadolu, İç Ege ve zamanla Doğu Anadolu’da da kar yağışları görülecektir. Etkisi bir önceki sisteme kıyasla daha az olmakla birlikte birçok merkezde taze kar birikimi olacaktır.

Büyük Göller’i Dondur(a)mayan Kış


Mehmet Göktuğ‘dan DEKçilere ve LEKçilere gelsin.
Onur Kapucu‘nun katkılarıyla…
—–

Büyük Göller’i gösteren bir uydu görüntüsü. Görsel kaynağı için buraya tıklayabilirsiniz.

Blogun sıkı takipçileri iyi bilir ki Büyük Göller Bölgesi, bu yıla kadar Michigan’da yaşayan editörümüz Onur’un, yazıları (1, 2, 3, 4, 5) ve yorumlarıyla bizi imrendirdiği büyüleyici kışlara ev sahipliği yapan bir bölge. Hacim olarak Dünya tatlı su kaynaklarının %21’ini içeren bu devasa göl sistemi, biz hava delileri tarafından göl etkisi kar yağışları ile biliniyor.

Okumaya devam et

Önce Kuvvetli Yağmur, Sonra Soğuk, veee Kar!


Mert Baştürk ve Sinan Şahinoğlu‘nun yazısı… Havadelisi ekibinin katkılarıyla…
**********

Sıcaklık rekorlarının kırıldığı ve kuraklık tehdidinin iyice belirginleştiği bir aralık ayının ardından, ocak ayına da rekor sıcaklarla, ama bu sefer yağışlı bir şekilde başladık. Sıcak havalar yerini nihayet batıdan başlayarak soğuk havalara bırakıyor. Yeterli soğumanın bir aksilik olmayıp gerçekleşmesi durumunda, kuzeydeki kıyı bölgelerde bile (İstanbul, Tekirdağ, Karadeniz Kıyıları) kar örtüsü oluşturacak kar yağışı geliyor!

11 Ocak’tan 16 Ocak’a kadar olan modellerce metrekareye kilogram cinsinden tahmin edilen toplam yağış

Okumaya devam et

2021 Ani Stratosfer Isınması ve Kışın Geri Kalanı: Bu Sefer Bu İş Tamam Mı ?


Uzun vade departman müdürümüz Erdem Erdoğan‘dan umut veren bir analiz!
——-

ÖZET

  • Kuzey Kutup Bölgesi’nde toplanan soğukların aşağı enlemlere (Avrupa’ya ve bize) inmesini sağlayacak ani stratosfer ısınması süreci tamamlanmak üzere. Bu süreç geçmiş yıllarda ülkemizde kar, yağmur ve aksiyonlu havalar sağlayan süreçlere oldukça benzer olarak gelişiyor (1987, 2004, 2006 ve 2012).
  • Bu sebeple kışın geri kalanında bol yağışın, aksiyonun ve sahillere bile hatırı sayılır kar yapabilecek soğuk hava kütlelerinin Türkiye’ye doğru gelme şansı arttı.
Okumaya devam et