Ankaralı hava delilerine müjde. Benim yeni haberim oldu. Hacettepe Üniversitesi’nde, sanırım Cemal Saydam hocanın gözetimi altında geçen ay bir otomatik meteoroloji istasyonu işletmeye alınmış. Buradan ulaşabilirsiniz. Sağ sütuna, Otomatik Meteoroloji İstasyonları başlığı altına da bağlantısını koydum.
(Güncelleme: 2 fotoğraf eklendi. -24 Haziran, 11.30-)
Türkiye meteorolojik bakımdan olağanüstü bir ay geçiriyor. Mesela, son yağışlarla birlikte birçok istasyonda büyük olasılıkla Haziran ayı yağış rekoru kırılmış olacak (İstanbul-Göztepe’de ayın üçte biri geçmeden zaten kırılmıştı). İzmir’de Haziran ayında görülmesi çok nadir yağmurlar yağıyor. İstanbul’un Anadolu yakasında geçtiğimiz Pazar günü (20 Haziran) ufak bir hortum meydana geldi. Videosu ne yazık ki yok ama Deniz Bozkurt Yakacık’ta olay anına ilişkin tuttuğu notları bizimle paylaştı, kendisine teşekkür ederiz:
Anadolu platosunda sağanak aktivitesi halen devam. Havanın öğleden sonra patlamadığı yerler kavruluyor.
Şaka şaka 🙂 Sadece medyanın abartmalarından biri daha. Videoyu buradan izleyebilirsiniz.
Tornado‘nun bizim dilimizdeki karşılığı, hortum. Hortumlar, illa ki, bir gökgürültülü sağanak bulutunun altında oluşurlar. Bu görüntülerde ise öyle bir bulut yok, hatta gözlerim beni yanıltmıyorsa, hava açık. Görüntülerin hangi güne ait olduğu önemli bu bakımdan, eğer düne (11 Haziran Cuma) ait ise büyük olasılıkla yanılmıyorum.
Peki bu, hortum değilse nedir?
Hacı hacıyı Mekke’de, hoca hocayı tekkede, aşırı hadiseler hava delisini iki dakkada bulur, diye bir atasözümüz yoksa da, ben şimdi uyduruyorum. Geçtiğimiz hafta sonu iki günlüğüne İstanbul’a geldim. Kafa dinlemek istediğim zamanlarda modelleri çok ayrıntılı incelememeye çalışıyorum, bu sefer de öyle yaptım. Başlarım dedim havasından da, nasıl olacaksa olacak, ilgilenmiyorum, tatildeyim. Sadece göz ucuyla baktım: Pazar gecesi için epey bir yağmur gözüküyordu. Umursamadım.
Siklonun önündeki güneyli rüzgarlar, aslında Anadolu’da kara üzerinde oluşan gökgürültülü sağanakları nasıl da Karadeniz’e sürüklüyor. Pek güzel.
Yukarıdaki sıcaklık grafiği Enka’nın İstanbul-Balmumcu otomatik istasyonundan geliyor. Dün gece sıcaklık 26 derecenin altına inmemiş! DMİ’nin bu mevkide bir istasyonu yok, ama elimde Göztepe’ye ait veriler var, ve 1930’dan bu yana 2006’nın sonuna kadar Mayıs ve Haziran aylarında ölçülen en yüksek gece sıcaklıkları sırasıyla 21 ve 23.4 derece. 2007’den 2009’a kadar bu rekorun kırılmadığını varsayarsak, Balmumcu’nun belki şehir ısı adasının da yardımıyla ciddi bir rekor kırdığını söyleyebiliriz.
Dün gece ve sabaha karşı ölçülen en düşük sıcaklıklardan, -benim elimdeki verilere göre- Haziran ayı gece sıcaklığı rekoru olarak tarihe geçen bazıları: İnebolu 24.8 (eski rekor: 21.5), Eminönü 24.4 (eskiden burada istasyon yoktu, büyük olasılıkla rekordur), Cide 24.0 (eski rekor: 22.1), Yalova 24.0 (eski rekor: 22.4)…
Buradan ulaşabilirsiniz.
HavaTurka’dan Arif bey yazmış. Çok güzel ve yerinde bir değerlendirme, hemen hepsine katılıyorum. NASA’nın açıklamasında beni şüphelendiren ve Arif beyin bulduğu kadar inandırıcı bulmadığım tek kısım, son 12 aydaki küresel ortalama sıcaklığın son 130 yılın en yükseği olduğu söylenen kısım… Çalıştığım alan dolayısıyla (eski iklim), bu son 130 yıl muhabbetinin aslında güvenilir olmadığını iyi biliyorum; belirsizliklerin çokluğuna rağmen bu açıklamanın yapıldığını söylemem gerekir. Bu belirsizlikler en başta, 50-100 yıl önceki gözlem ağının bugünkünün çok gerisinde olmasından, ve buna bağlı olarak 50-100 yıl önceki küresel ortalama sıcaklığı güvenilir biçimde hesaplamanın hemen hemen imkansız olmasından kaynaklanıyor. Ayrıca tabii gözlem aletlerinin değişip gelişmesinden dolayı ortaya çıkan tutarsızlıklar ve bu tutarsızlıkları ortadan kaldırmak için uygulanan yöntemlerin doğruluk derecesinin ne olduğu sorunu da var… 1880 yılından gelen yer kartları (Wetterzentrale’dekiler), aslında çok seyrek olan istasyon verilerinin enterpolasyonu ve ekstrapolasyonu (matematiksel yöntemlerle coğrafi olarak boşlukların doldurulması) yoluyla elde edilen haritalar. Birçok bilim insanı bu “130 yıl” açıklamasına, kesinmiş gibi sunulduğu ve bariz bir abartma içerdiği için aslında tepki gösteriyor, ama bu tepkiler küresel ısınma furyası nedeniyle medyada yer bulmuyor. Yine de, küresel iklimin son 200 yılın en sıcak dönemlerinden birinin içinde olduğu muhakkaktır – bu, durum mutlaka daha da kötüye gidecek ve kavrulacağız anlamına gelmese de, önemlidir. Arif beyin böyle güzel yazılarını her zaman bekliyoruz, ben zevkle okudum.
Hava Delisinin Not Defteri 