Aylık arşivler: Ağustos 2012

Yoksa Eylül De Mi Sıcak Olacak?


**********************
Okumaya üşenenler için özet: Temmuz’un sonunda tarihsel eğilimlerden yola çıkarak yaptığımız Ağustos tahmini doğru çıktı. Havalar -ortalamada- sıcak oldu. Eylül için de aynı yöntemi uygularsak… İstanbul’da (ve Türkiye’nin batısında) Ağustos ayı normalden sıcak geçtiği için Eylül ayının da kendi normalinden sıcak geçme olasılığı, serin geçme olasılığından yüksektir diyebiliriz. Ayrıca -bundan bağımsız olarak- hava tahmin modelleri de Eylül ayının en azından ilk günlerinin normalden sıcak geçeceği konusunda hemfikir. Fakat tüm bunlar, Eylül’de de serin ve yağmurlu günler olmayacağı anlamına gelmiyor.
**********************

İstanbul’un verilerinden yola çıkarak konuşuyorum, ama sıcaklık bölgesel olarak tutarlı  bir değişken olduğu için, Türkiye’nin batısında oturuyorsanız söylediklerim sizin şehriniz için de az çok geçerlidir: Bu gece geride bırakacağımız Ağustos ayı, ara ara yaşanan serinliklere rağmen İstanbul’da normalden 1-2 derece daha sıcak oldu (tarihsel/istatistiki eğilimlere uygun olarak). Bunu ENKA’nın Balmumcu otomatik istasyonunun verilerinden yola çıkarak söylüyorum.

İstanbul’un Kartal istasyonunun uzun yıllar Ağustos ayı ortalama sıcaklığı (şu bağlantıya göre) 24.2 derece imiş, Balmumcu’nun uzun yıllar ortalamasının Kartal’ınkinden azcık daha düşük olacağını varsayarsak, Balmumcu’da normalden sapmanın 1-2 derece arasında olduğunu söyleyebiliriz (tabii ki kesin sayıları Eylül ayı içerisinde MGM söyleyecektir, Atatürk Havalimanı verileriyle haşır neşir olmayı seven editörümüz Santiago da belki bize yardımcı olabilir).

Gerisini de okuyayım->

Bir Yaz Sonu ‘Karayelli’si


Klasik, yani belli bir yerde sık sık gözlenen meteorolojik olaylara isim verilmesi yararlı bir alışkanlıktır: Örneğin ABD’de Nor’easter, İsviçre’de Bise vardır; bu isimleri zikrettiğinizde meteorolojiye meraklı olmayan insanlar dahi, tahmin periyodu içerisinde karşılaşacakları hava olaylarını kolayca öngörürler, hatta sözü geçen klasik hadisenin yaşadıkları yeri nasıl etkilediğini az çok bildikleri için hava raporunun ayrıntılarını dinlemeye gerek duymazlar. Bizde de benzer isimler olsa fena mı olur? Kışın DEK DEK diye kafanızı şişirmemiz biraz da bu yüzdendi: DEK’i idrak eden İstanbullu, kar yağışının durmasına aldanmaz, 10 dakika sonra ara sokaklara arabayla girmeyi imkansız hale getirecek şiddetli bir tipinin başlayabileceğini bilir. İkide bir “yağacak mı?” diye güncelleme dilenmez. DEK devam ediyorsa, kar her an yine yağabilir, ve sonra yine kesilebilir demektir. Neyse.

Klasik bir ‘karayelli’nin ortaya çıkardığı yağış ve yer seviyesi rüzgar dağılımı… aynı zamanda WRF modelinin Salı sabahı için ürettiği çıktı.

Bulunduğumuz mevsimde kuzey-kuzeybatı rüzgarıyla gelen, içindeki nemin çoğunu Karadeniz üzerinden geçerken kazanan, sonra da Şile – Sinop arasındaki Batı Karadeniz kıyılarına bol yağış düşmesine yol açan serin hava kütleleri, yaşadığımız coğrafya için epey ‘klasik’tir (yukarıda). Yer seviyesindeki kuzeybatı rüzgarından ötürü, karayelli ismini (‘çiftetelli’ gibi okuyun) sonuna kadar hak ettiğini düşündüğüm bu hava tipi, Pazartesi akşamından itibaren yine bizimle birlikte olacak. Yaz sonunda ve sonbaharda gelen karayelliler, özellikle Akçakoca-İnebolu arasındaki kıyı şeridine, en fazla da Zonguldak çevresine çalışırlar: Bu bölgedeki en yağışlı mevsimin sonbahar olmasının en önemli müsebbibi, şüphesiz ki karayellidir.

Yaz sonu / sonbahar karayellilerinin en önemli özelliği, deniz etkisiyle yağış mekanizmasını kolaylıkla tetikleyebilmeleridir. Eğer hava delisi değil iseniz yazının bundan sonraki kısmını özellikle okuyunuz, çünkü bahsettiğim olguyu çok basit olarak anlatacağım.

Gerisini de okuyayım->

Hafta Sonu Sıcak, Fakat Kurtuluş Yakındır


Doğal vantilatörler Marmara Bölgesi’nde Pazartesi günü öğle saatlerinde, kuzey ve iç bölgelerin geri kalanında ise Pazartesi gecesi devreye giriyor.

Yukarıdaki grafiği lise bilgilerinizle ve şu yazıdan (Türkçe) faydalanarak okuyabilir, bilim insanlarının hava tahmin işinde ortaya çıkan belirsizlikleri nasıl ele aldıklarını öğrenebilirsiniz.

Bayram’da Hava


Güncelleme (Perşembe 14:00, 16 Ağustos): Bayram tatili boyunca kuzey ve batı bölgelerde görülecek serinliğin kuvveti biraz azalmış görünüyor. Yine de Cumartesi, Pazar ve Pazartesi günleri İstanbul’la birlikte kuzey bölgelerde hava bunaltıcı olmayacak. Karadeniz kıyılarında (İstanbul’un Karadeniz kıyıları ve kuzey ilçeleri de dahil) kısa süreli ama şiddetli sağanaklar mümkündür. Doğu Karadeniz’de yağışların süresi de şiddeti de fazla olabilir. Güney ve iç kesimler özellikle gündüzleri, çok da berbat olmamak üzere yine sıcak olacak gibi görünüyor. Bugün Batı Avrupa turuna başlayan Afrika sıcakları ise Bayram’ın son gününden itibaren bize geliyor. Ziyaretin süresi henüz belli değil. 23 Ağustos Perşembe’ye kadar hoşça kalın. Herkesin Ramazan Bayramı’nı kutlarım.

Henüz kesinleşmemiş tahminlere göre bayram tatili boyunca hava kuzey ve batı bölgelerde mevsime göre serin, hatta yer yer ve ara ara yaz yağmurlu, bir başka deyişle şahane olacak. Güney ve iç bölgeler yine sıcak olacak ama öyle berbat da olmayacak. Bayram’da sıcaklar Batı Avrupa’ya tatile gideceğe benziyor. Perşembe günü daha ayrıntılı bir değerlendirme yapacağım.

Haftanın Hava Olayları: Sel ve Aşırı Sıcak


ÖZET: Orta ve Doğu Karadeniz kıyılarında Cumartesi gecesinden başlayarak -en azından- hafta ortasına kadar aralıklı ve yer yer şiddetli, sele yol açma ihtimali yüksek yağışlar… Pazartesi gününden itibaren güney, iç ve batı kesimlerde Afrika kökenli yeni bir sıcak hava dalgası; hafta ortası civarı kuvvetlenmek üzere…
********

İlk ve en önemli mevzu, Orta ve Doğu Karadeniz kıyılarındaki bazı yerleri fena vuracağı belli olan şiddetli yağışlar. Hava tipi (sinoptik durum), Samsun selindeki duruma oldukça benziyor, bunun yeri biraz değişik. Yukarıda, WRF modelinin Cumartesi ilk saatlerden başlayarak Salı günü yaklaşık sahur vaktine kadar nereye ne kadar yağış düşeceğini gösteren haritası var (daha ayrıntılı ve her gün iki kez güncellenen haritalara şuradan ulaşıyorsunuz). Yağmur Cumartesi gecesi yer yer başlayacak, önümüzdeki günlerde etki alanını genişletecek. Samsun’un Çarşamba ve Terme ilçeleriyle Ordu ve Giresun illerinin tamamı, şu anki görünüme göre sele maruz kalma bakımından en riskli yerler… Ama unutmayalım ki yağmura yol açan hava kütlesinin önceki rotasından biraz sapması, komşu il ve ilçeleri de kolaylıkla topun ağzına getirecektir.

Gerisine de bakayım->