Aylık arşivler: Eylül 2017

Yeni Sıcaklık Rekorlarından Sonra Sonbahar Geliyor


İstanbul Florya’da ve Kartal’da bugün (çarşamba), geçtiğimiz saatler içerisinde ölçülen 39,5 derece civarındaki sıcaklıklar tüm zamanlar eylül ayı rekor değerleri olarak tarihe geçti… Resmi açıklama ve kesin değerler MGM’den gelecektir. 2017 Eylül Türkiye’nin birçok bölgesinde eylül sıcaklık rekorlarının kırıldığı ekstrem bir ay oldu (geçen gün Ankara’da da kırıldı). Yazın da güneyde birçok yerde tüm zamanlar rekorları kırılmıştı.

Sıcaklık rekorlarının üst üste ve birçok yerde kırılması küresel ısınmanın mantıklı, doğrudan sonuçlarından birisidir; dolayısıyla bu rekorların ortaya çıkmasında küresel ısınmanın rolünden bahsetmek abartılı bir yaklaşım olmaz. Dünya atmosferinde ve okyanuslarında bulunan fazla ısı, normalde belki rekorun biraz altında kalacak sıcaklık değerlerini kolaylıkla rekor civarına veya üzerine taşımaktadır, diyebiliriz. Türkiye sıcaklık rekorlarının (aylık bazda olanlar dahil) hemen hepsi artık 2000 yılı ve sonrasına aittir.

Yazının devamını göreyim->

Olaylar Olaylar


Türkiye’yi bir süredir sıcak tarafta bırakan basınç örüntüsüne [örüntü=patern] ilaveten bugün (salı) rüzgar birçok yerde güneyden esti. Buna bağlı olarak özellikle Doğu Marmara’da ve Karadeniz Kıyıları’nda “fön” hadisesi [güneyden gelip dağları aşarken kuruyan ve daha da ısınan sıcak rüzgar] oluştu. Sıcaklıklar yer yer 40 dereceyi buldu, hatta aştı. Gün içinde ölçülen maksimum sıcaklıklara akşam bakacağız, bazı yerlerde eylül ayı sıcaklık rekoru muhtemelen kırılmıştır.

Yazının devamını göreyim->

Tropikal Siklonların Rotası


“Ozan abi neden kasırga batıya doğru hareket ediyor? Hani normalde sistemler dünyanın dönüşü nedeniyle batıdan doğuya hareket eder ama burada tam tersi oluyor bunun bilimsel açıklaması nedir? Güney yarım kürede de sistemler tersine hareket ediyorlar, ama dünya bir bütün olarak sağa dönüyor neden güneyi ile kuzeyi farklı hareket ediyor?” (SpanK’ın sorusu)

Dünyanın dönüşünden dolayı hava sistemlerinin hepsi batıdan doğuya hareket ETMİYOR. Dünyanın dönüşünden dolayı “Coriolis Etkisi” diye saptırıcı bir kuvvet oluşuyor. Bu kuvvet rüzgarları esiş yönlerine göre kuzey yarımkürede sağa, güney yarımkürede sola saptırıyor (aşağıdaki şekilde var, bunun neden böyle olduğu teknik bir konu).

Ekvator boyunca yıl boyu bir alçak basınç alanı var [çünkü güneş en kuvvetli oraya vuruyor, ısınan hava genleşerek yükseliyor ve alçak basınç alanı oluşuyor]. 30 derece kuzey ve güney enlemlerde ise buna karşılık yüksek basınç alanı oluşuyor (subtropikal – tropikaltı yüksek). Biliyorsun rüzgarlar yüksek basınçtan alçak basınca doğru eser. Kuzey yarımkürede 30 derece enleminden Ekvator’a doğru esen kuzeyli rüzgarlar, Coriolis etkisinden dolayı esiş yönüne göre sağa doğru kıvrılarak [yukarıda var], kuzeydoğudan esen alize rüzgarlarını (NE trade winds) meydana getiriyorlar.

Yazının devamını göreyim->