“Xynthia” ve Ecnebilere Ettikleri


(Bugünkü yazıyı kaleme alan konuk yazar Deniz Bozkurt, İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü‘nde, Türkiye’nin iklim değişkenliğinde hava-deniz etkileşimlerinin rolü, küresel ısınma senaryolarının Türkiye için yerelleştirilmesi, gezici alçak basınçların takibi ve daha birçok konuda araştırma yapmaktadır.)

Hafta sonu “Xynthia” Atlantik fırtınasını takip edebilenleriniz görmüştür, Batı Avrupa’da bazı yerler deyim yerindeyse yerle bir oldu. Çoğunluğu Fransa’da olmak üzere en az 62 ölü, şiddetli yağış ve sel, iptal edilen uçak ve tren seferleri…Bu fırtınaya tropik fırtına olmamasına rağmen isim verenler Almanlar. Berlin Özgür Üniversitesi Meteoroloji Enstitüsü tarafından 1954ten beri Orta Avrupa’yi etkileyen her alçak veya yüksek basınç sistemi için isimlendirme yapılıyor. 2010 yılında alçak basınç merkezlerine kız, yüksek basınç merkezlerine ise erkek isimleri veriliyor. Bu nedenle bu fırtınaya tropik olmamasına rağmen bir kız ismi verilmiş. Ad verme sistemi her sene tersine dönüyor, yani 2011 için Orta Avrupa’yı etkileyen alçak basınçlar için erkek, yüksek basınçlar için kız isimleri kullanılacak. Mesela 2009 Ocak ayındaki oldukça güçlü bir alçak basınç merkezi için “Klaus” ismi kullanılmış.

“Xynthia” siklonu Cumartesi günü 980 milibarlık basınç değeriyle Portekiz ve Kuzey İspanya civarından karaya çıkmış:

Ayrıca GFS modeli çıktısında da siklonun Pazar gecesi 975 milibara düşerek Fransa’ya doğru giriş yaptığı görülüyor:

Siklon’un karaya çıkmadan önceki evrimi ve izlediği yol bu klipte güzel özetleniyor. Burada dikkat edilmesi gereken, atmosferin üst kısımlarındaki hava akımlarınca taşınan nemli kütlenin izlediği rota… Hava Delisi’nin son yazısında gösterdiği Atlantik sıcaklık anomali dağılımlarının olduğu grafiğe baktığınızda, nemli kütlenin deniz suyu sıcaklıklarının normalden daha sıcak olan kısmında giderek güçlenerek Portekiz kıyılarına doğru kuzeydoğu doğrultusunda yaklaştığı görülüyor. Nemli kütlenin bir alçak basınç merkezi oluşturduğu yer ise Atlantik sıcaklık anomalilerinin zıt olduğu yer!

Deniz suyu sıcaklıklarının yanında, “jet stream” dediğimiz atmosferin üst seviyelerindeki hava akımlarının da bu siklonun oluşumunda ve derinleşmesinde etkisi var.

Bu olay, bu kış mevsimindeki hikayenin bir nevi özeti aslında: hırçın Atlantik Türkiye’ye soğuk hava indiren yüksek basınçların altını siklonlarıyla oyarak kar görmemizi zorlaştırdığı gibi, saatte 175-200 kilometre hızındaki dehşet rüzgarlarla da Batı Avrupa’yı sarsıyor, vay Atlantik vay!

Reklamlar
Bu yazı Başka Yerlerin Havaları, Türkiye'nin Havası ve İklimi, Türkiye'yi etkileyen geniş ölçekli atmosferik bağlantılar, İklim (genel) içinde yayınlandı ve , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to “Xynthia” ve Ecnebilere Ettikleri

  1. kerem dedi ki:

    Atlantik coşması durumu aslında bu ve geçtiğimiz sene dışında biliyorsunuz ki oldukça alışılmış bir durum haline gelmiştir, özellikle benim hatırladığım 90’lı seneler’n 2. yarısından 2000 li senelere ve daha ötesine yayılan zaman dilimlerinde ılık atlantik siklonları hiçbir ters kuvvete maruz kalmadan ( termik kökenli sibirya gibi) ılık havasını batı rusyanın içerilerine kadar taşıyabilmekteydi bu son fırtına da bi nevi atlantik’in batı avrupaya hop biz daha ölmedik mesajı oldu maalesef ki bu sene de marmaran’ın daha da çok türkiyen’in diğer bölümlerinini bu verimli kış mevsimin’in etinden sütünden tam faydalanamdığı bir sene oldu, ocak 23- şubat 5 arasını saymassak ki o da ara ara ve lokal olarak çok değişkenlik gösteren sistemler di aralık ,ocağın büyük kısmı ve tam tersi şekilde geçip efsaneler arasına giren şubatı da sayarsak bayağı ılık bir kış geçirdik benim düşüncem şuydu ve hala inanıyorum atmosferin kendi içinde ki döngüsü bazen böyle uzun dönemli sabitelere yol açabilmek te bi nevi belki çok uzun dönemli bir blocking bile diyebiliriz belli şartların çok zor yerinden oynamasından dolayı bazen özellikle marmara ve ist’e kar yağması çok ama çok zor olabiliyor umalım ki bir daha ki sene bunu kırmış olalım..

Yorum yazın...

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s