Kar Yağarken Gök Gürler Mi?


Yukarıdaki kısa video 2013 yılının Aralık ayından, yani geçen kıştan. Kar yağarken şimşeğin çakması ve göğün gürlemesi görece az rastlanan fakat aslında epey yaygın bir olaydır; “çok nadir” filan değildir. Oha ya ilk kez gördüm abi yeaa inanılmaz bi olay filan diye gezenlere itibar edilmemesini rica ediyoruz. Bu kişilerin önemli bir kısmı samimidir fakat sabah kahvaltısında ne yediklerini bile unuttukları için, daha geçen kış İstanbul’da çok sağlam örneklerine defalarca şahit olduğumuz bu hava olayını da hatırlamamaları normaldir. Bazıları ise hatırlamakta, fakat kasten hatırlamaz görünmekte, dikkat çekmek ve hatunlara hava atmak için hiçbir gevezelik fırsatını kaçırmamaktadırlar. Bunları da kınıyoruz ve kendilerine aşağıdaki lafları hazırladık.

Bildiğiniz gibi, atmosferin alt katmanları (mesela deniz seviyesi) üst taraflara (mesela dağlara) göre belirli ölçüde daha sıcaktır, ve bu durum genelde dengelidir. Eğer alt seviyeler yukarılara nazaran daha da çok ısınırsa denge bozulur ve dengenin tekrar sağlanması için dikey hava hareketleriyle aşağıdan yukarı ısı (ve nem) taşınır. Hareket yeterince şiddetliyse, dikine gelişen, “konvektif” dediğimiz bulutlar oluşur; bu bulutlar şimşek ve gökgürültüsünün de kaynağıdır.

Konvektif bulutlar, Türkiye’de en çok ilkbaharda ve yazın ilk zamanlarında, iç bölgelerde, karasal yerlerde görülür: Çünkü bahar-yaz güneşi dünyanın (suyla ve karla kaplı olmayan) yüzeyini hızlıca ve çok fazla ısıtabilir; ortaya çıkan dengesizliğin giderilmesi için yukarı doğru hareketlerin olması ve yüzeyde toplanan ısının atmosferin üst seviyelerine dağılması gerekir.

Kışın ise atmosferde alt seviyenin yukarılara nazaran dengesiz biçimde ılık olduğu yerler bu sefer denizlerin üzeridir, çünkü kışın güneş ışınları dik gelmez ve kara yüzeyleri ısınamaz. Eğer deniz üzerinden çok soğuk bir hava kütlesi geçerse, görece ılık olan denizle bu soğuk hava dengesiz bir ilişki içine girmiş olur… Dengesizliğin giderilmesi için deniz yüzeyinden yukarı doğru ısı ve nem taşınır, konvektif bulutlar oluşur; eğer bir de yer seviyesinde hava yeterince soğuksa, rüzgarın denizden doğru estiği kıyılardaki yağış kar olarak düşer (buna “deniz etkisiyle kar” (DEK) diyoruz). Kışın atmosferde çok daha az ısı enerjisi olduğundan, bu konvektif bulutlar yazın oluşanlara kıyasla daha güçsüzdür; bu yüzden de gökgürültüsü yaza kıyasla çok daha az görülür. DEK’ler esnasında görülen gökgürültüsü ile ilgili güzel bir açıklama şurada mevcut.

Bazen de atmosferdeki alt-üst sıcaklık dengesizliği, soğuk ve ılık hava kütlelerinin birbirine çok yakın konumlandığı “cephe” dediğimiz hatların civarındaki yoğun yağış alanlarında mevcuttur. Cephelerin yakınında da konvektif bulutlara sıkça rastlanır. Örneğin Pazartesi günü Marmara Bölgesi’nde kar yağarken gökgürültüsü duyulmasının sebebi bu bölgemizin cephenin soğuk tarafındaki konvektif bulutlu yoğun yağış alanında kalması idi.

İstanbul’da yakın zamanda bu kış (dün), geçen kış (2013 Aralık) ve 2012 kışında gökgürültülü kar yağmıştır. Bilgilerinizi rica ederiz.

Reklamlar
Bu yazı Türkiye'nin Havası ve İklimi içinde yayınlandı ve , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

13 Responses to Kar Yağarken Gök Gürler Mi?

  1. Çok bilgilendirici bir yazı olmuş, elinize sağlık.

  2. networkcan dedi ki:

    Bizimde Ankara da 3.3.2012 den sonra hasret kaldığımız doğa olayı

  3. hava delisi arkadaşlarım… sizlerden bir ricam olacak… TFA ecocelli barometer hakkında bana bilgi verebilir misiniz… bu barometreyi okumak için tablomu gerekiyor… yoksa direkt okuyabiliyor muyuz… çok farklı bir barometre… ALMANYA üretimi… yardımcı olursanız çok sevinirim… şimdiden hepinize teşekkür ederim…

  4. 2004 yılındaki 3 sistemden birinde, kar yağışının 4. gününde ve o zamanki en yoğun yağdığı o turuncu geceyi izlerken aniden çakan şimşeği görüp içeri kaçmıştım. Hangi sistem olduğunu araştırmama rağmen bir türlü bulamadım, ancak yanlış hatırlamıyorsam Perşembe günüydü ve sistemin 4. günüydü.

  5. 2012 veya 2013 kışında Zonguldak’ a düşen bir kar yıldırımının bir apartmanın çatısını tutuşturduğuna dair bir haber okumuştum.

  6. Ya nat.geo’da yada onun gibi bir kanalda izlediğim belgeselin konusuydu. Tüm bilimsel açıklamaları yaptıktan sonra, -bununla beraber şimşek veya yildirimin neden oluştuğu tam olarak bilinmemektedir diyorlardı. Hocam neden yıldırım düşmüyorda sadece şimşek görüyoruz. hiç kış aylarında yıldırım düştü haberi duymamıştım. havanın soğuk olup iletkenligi azalıyor olabilir mi?

  7. Dediğiniz aslında çok ta az görülen bir olay değilmiş.Dün dükkanda kar yağışı esnasında çok kuvvetli gök gürleyince yaşlı bir müşterimiz “hava kar bölüyor” dedi ve eğer kar esnasında gök gürlerse o kar çok çabuk örtü yapar dedi.Ne varsa eskilerde var 😀

Yorum yazın...

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s